កុសលកម្ម និង អកុសលកម្ម

 **កុសលកម្ម** និង **អកុសលកម្ម** គឺសំដៅទៅលើការធ្វើសកម្មភាពតាមរយៈផ្លូវ (ឬទ្វារ) ទាំង ៣ របស់មនុស្សគឺ៖ **កាយ វាចា និង ចិត្ត**។

ខាងក្រោមនេះជាការពន្យល់លម្អិត៖

## ១. កុសលកម្ម ៣ (អំពើល្អតាមផ្លូវទាំង ៣)

ការសន្សំអំពើល្អ គឺត្រូវផ្ដើមចេញពីផ្លូវទាំង ៣ នេះ៖

 * **កាយកម្មជាកុសល (អំពើល្អតាមកាយ)៖** ជាការប្រព្រឹត្តល្អដោយរាងកាយ ដូចជាការជួយសង្គ្រោះអ្នកដទៃ ការមិនបៀតបៀនឬសម្លាប់សត្វជីវិត ការមិនលួចទ្រព្យសម្បត្តិគេ និងការស្មោះត្រង់មិនប្រព្រឹត្តខុសក្នុងកាម។

 * **វចីកម្មជាកុសល (អំពើល្អតាមវាចា)៖** ជាការប្រព្រឹត្តល្អដោយសម្ដី ដូចជាការនិយាយការពិត ការនិយាយពាក្យពីរោះផ្អែមល្ហែម ការនិយាយពាក្យដែលនាំឱ្យមានសាមគ្គីភាព និងការនិយាយតែរឿងដែលមានប្រយោជន៍។

 * **មនោកម្មជាកុសល (អំពើល្អតាមចិត្ត)៖** ជាការប្រព្រឹត្តល្អដោយគំនិតឬការគិត ដូចជាការមិនសម្លឹងរំពៃចង់បានទ្រព្យគេ ការមានចិត្តមេត្តាករុណា (មិនចងគំនូរព្យាបាទ) និងការមានការយល់ឃើញត្រូវតាមសច្ចធម៌ (សម្មាទិដ្ឋិ)។

## ២. អកុសលកម្ម ៣ (អំពើអាក្រក់តាមផ្លូវទាំង ៣)

ផ្ទុយមកវិញ អំពើបាបកម្មក៏កើតចេញពីផ្លូវទាំង ៣ នេះដូចគ្នា៖

 * **កាយកម្មជាអកុសល (អំពើអាក្រក់តាមកាយ)៖** ជាការប្រព្រឹត្តអាក្រក់ដោយរាងកាយ ដូចជាការសម្លាប់ឬធ្វើទារុណកម្មសត្វ ការលួចប្លន់កេងប្រវ័ញ្ច និងការផិតក្បត់។

 * **វចីកម្មជាអកុសល (អំពើអាក្រក់តាមវាចា)៖** ជាការប្រព្រឹត្តអាក្រក់ដោយសម្ដី ដូចជាការនិយាយកុហកបោកប្រាស់ ការជេរប្រមាថពាក្យអាក្រក់ ការនិយាយញុះញង់បំបែកបំបាក់ និងការនិយាយរោយរាយឥតប្រយោជន៍ខាតពេលវេលា។

 * **មនោកម្មជាអកុសល (អំពើអាក្រក់តាមចិត្ត)៖** ជាការប្រព្រឹត្តអាក្រក់ដោយគំនិត ដូចជាការលោភលន់ចង់បានរបស់គេមកជាជារបស់ខ្លួន ការចងអាឃាតគុំកួនចង់ឱ្យគេវិនាស និងការយល់ខុសពីច្បាប់កម្មផល (មិច្ឆាទិដ្ឋិ)។

#កុសលកម្ម

#អកុសលកម្ម

#កម្មផល

#កាយវាចាចិត្ត

#ធ្វើល្អបានល្អ

#ធ្វើអាក្រក់បានអាក្រក់

#ព្រះពុទ្ធសាសនា

#ធម៌អប់រំចិត្ត

#សីលធម៌

#ចិត្តមេត្តា