លោកុត្តរបដិច្ចសមុប្បាទ ទាំង ១១

 **លោកុត្តរបដិច្ចសមុប្បាទ ទាំង ១១**

គឺជាខ្សែសង្វាក់នៃធម៌ដែលកើតតៗគ្នាជាបច្ច័យ សម្រាប់ដឹកនាំសត្វលោកឲ្យឆ្លងផុតចាកវដ្តសង្សារ និងឈានទៅដល់ការរំលត់ទុក្ខទាំងពួង (ព្រះនិព្វាន)។

លោកុត្តរបដិច្ចសមុប្បាទនេះ គឺជាការបន្តពីលោកិយបដិច្ចសមុប្បាទ (ដែលបញ្ចប់ត្រឹមសេចក្តីទុក្ខ)។ ដោយសារមាន **"ទុក្ខ"** ទើបជាបច្ច័យធ្វើឲ្យមនុស្សស្វែងរកផ្លូវរំលត់ទុក្ខ ដែលជាហេតុធ្វើឲ្យកើតមាន **"សទ្ធា"** 

១. **សទ្ធា - សេចក្តីជឿជាក់៖** កាលបើមានទុក្ខ ក៏ស្វែងរកទីពឹង ទើបកើតមានសេចក្តីជឿជាក់លើព្រះរតនត្រ័យ ជឿលើកម្មនិងផល និងជឿលើមាគ៌ារំលត់ទុក្ខ។

២. **បាមោជ្ជៈ  - សេចក្តីរីករាយស្រស់ស្រាយ៖** សទ្ធា ជាបច្ច័យឲ្យកើតបាមោជ្ជៈ គឺសេចក្តីរីករាយ ស្រស់បោះ ជ្រះថ្លាក្នុងចិត្តនៅពេលបានប្រតិបត្តិធម៌ត្រឹមត្រូវ។

៣. **បីតិ- សេចក្តីឆ្អែតចិត្ត៖** បាមោជ្ជៈ ជាបច្ច័យឲ្យកើតបីតិ គឺសេចក្តីត្រេកអរយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ឆ្អែតកាយឆ្អែតចិត្តក្នុងការបំពេញកុសល។

៤. **បស្សទ្ធិ - សេចក្តីស្ងប់រម្ងាប់៖** បីតិ ជាបច្ច័យឲ្យកើតបស្សទ្ធិ គឺការស្ងប់រម្ងាប់កាយ និងស្ងប់រម្ងាប់ចិត្ត ចាកសេចក្តីអន្ទះអន្ទែងផ្សេងៗ។

៥. **សុខ - សេចក្តីសុខ៖** បស្សទ្ធិ ជាបច្ច័យឲ្យកើតសុខ គឺសេចក្តីសុខកាយ សប្បាយចិត្តស្រាលស្រឡះ ដោយគ្មានក្តៅក្រហាយ។

៦. **សមាធិ  - ការតាំងចិត្តមាំ៖** សុខ ជាបច្ច័យឲ្យកើតសមាធិ គឺការតាំងចិត្តស្ងប់មូលតែមួយ មិនរាយមាយ។

៧. **យថាភូតញាណទស្សនៈ - ការដឹងឃើញតាមសេចក្តីពិត៖** សមាធិ ជាបច្ច័យឲ្យកើតយថាភូតញាណទស្សនៈ គឺការដឹងនិងឃើញច្បាស់នូវធម្មជាតិពិតនៃសង្ខារធម៌ ថាជារបស់មិនទៀង (អនិច្ចំ) ជាទុក្ខ (ទុក្ខំ) និងមិនមែនជារបស់ខ្លួន (អនត្តា)។

៨. **និព្វិទា - សេចក្តីនឿយណាយ៖** យថាភូតញាណទស្សនៈ ជាបច្ច័យឲ្យកើតនិព្វិទា គឺសេចក្តីនឿយណាយក្នុងបញ្ចក្ខន្ធ នឿយណាយក្នុងការវិលវល់ក្នុងវដ្តសង្សារ មិនប្រកាន់មាំ។

៩. **វិរាគៈ  - ការប្រាសចាកតម្រេក៖** និព្វិទា ជាបច្ច័យឲ្យកើតវិរាគៈ គឺការរសាយ អស់ទៅនៃរាគៈ និងការជាប់ជំពាក់ទាំងឡាយ។

១០. **វិមុត្តិ - ការរួចរំដោះ៖** វិរាគៈ ជាបច្ច័យឲ្យកើតវិមុត្តិ គឺការរួចរំដោះចិត្តផុតចាកកិលេសទាំងពួង (ឈានដល់អរិយមគ្គ និងអរិយផល)។

១១. **ខយញាណ ឬ អាសវក្ខយញាណ - ញាណដឹងថាអាសវៈអស់ហើយ៖** វិមុត្តិ ជាបច្ច័យឲ្យកើតខយញាណ គឺប្រាជ្ញាដឹងច្បាស់ថា កិលេសត្រូវបានកម្ចាត់ចោលអស់ហើយ ជាតិបានអស់ហើយ ព្រហ្មចរិយធម៌បានប្រព្រឹត្តចប់សព្វគ្រប់ហើយ កិច្ចដែលត្រូវធ្វើដើម្បីមគ្គផល មិនមានអ្វីទៀតឡើយ (សម្រេចអរហត្តផល)។

ធម៌ទាំង ១១ ប្រការនេះ គឺជាខ្សែសង្វាក់នៃហេតុផលដែលតភ្ជាប់គ្នាឥតដាច់ ចាប់តាំងពីការមានសទ្ធា រហូតឈានដល់ការត្រាស់ដឹងជាព្រះអរហន្ត។

#គឿនប៊ុនធីចែរំលែកព្រះធម៌

#លោកុត្តរបដិច្ចសមុប្បាទ

#បដិច្ចសមុប្បាទ

#ព្រះពុទ្ធសាសនា

#សទ្ធា

#សមាធិ

#វិមុត្តិ

#ព្រះនិព្វាន