បដិច្ចសមុប្បាទ

 **បដិច្ចសមុប្បាទ** គឺជាទ្រឹស្តីស្នូលដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ដែលពន្យល់ពីច្បាប់នៃហេតុនិងផល ឬខ្សែសង្វាក់នៃការកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ដែលនាំឲ្យសត្វលោកត្រូវវិលវល់ក្នុងសង្សារវដ្ត និងជួបប្រទះនូវសេចក្តីទុក្ខ។

បដិច្ចសមុប្បាទ មាន **១២ កង

១. **អវិជ្ជា ** សេចក្តីមិនដឹង ឬការងងឹតងងល់មិនយល់ពីសច្ចភាពពិត (មិនដឹងក្នុងអរិយសច្ច ៤)។ *ព្រោះមានអវិជ្ជា ជាបច្ច័យទើបមានសង្ខារ។*

២. **សង្ខារ ** ការតាក់តែង ការគិត

ឬចេតនាដែលបង្កើតជាកម្ម (កាយកម្ម វចីកម្ម មនោកម្ម)។ *ព្រោះមានសង្ខារ ជាបច្ច័យទើបមានវិញ្ញាណ។*

៣. **វិញ្ញាណ** ការដឹងអារម្មណ៍ ឬវិញ្ញាណដែលចូលទៅចាប់បដិសន្ធិក្នុងភពថ្មី។ *ព្រោះមានវិញ្ញាណ ជាបច្ច័យទើបមាននាមរូប។*

៤. **នាមរូប ** ការកើតឡើងនៃផ្នែកផ្លូវចិត្ត (នាម) និងរូបរាងកាយ (រូប)។ *ព្រោះមាននាមរូប ជាបច្ច័យទើបមានសឡាយតនៈ។*

៥. **សឡាយតនៈ ** អាយតនៈ ឬទ្វារទាំង ៦ គឺ ភ្នែក ត្រចៀក ច្រមុះ អណ្តាត កាយ និងចិត្ត។ *ព្រោះមានសឡាយតនៈ ជាបច្ច័យទើបមានផស្សៈ។*

៦. **ផស្សៈ ** ការប៉ះទង្គិចគ្នា ឬការជួបគ្នារវាង អាយតនៈខាងក្នុង (ឧ. ភ្នែក) អាយតនៈខាងក្រៅ (ឧ. រូប) និងវិញ្ញាណ (ឧ. ចក្ខុវិញ្ញាណ)។ *ព្រោះមានផស្សៈ ជាបច្ច័យទើបមានវេទនា។*

៧. **វេទនា (** ការទទួលសោយនូវអារម្មណ៍ (សុខ ទុក្ខ ឬមិនសុខមិនទុក្ខ) ដែលកើតចេញពីការប៉ះពាល់នោះ។ *ព្រោះមានវេទនា ជាបច្ច័យទើបមានតណ្ហា។*

៨. **តណ្ហា** សេចក្តីប្រាថ្នា ការស្រេកឃ្លាន ចង់បាន ឬភាពជាប់ជំពាក់ទៅលើអារម្មណ៍ទាំងនោះ។ *ព្រោះមានតណ្ហា ជាបច្ច័យទើបមានឧបាទាន។*

៩. **ឧបាទាន** ការប្រកាន់ខ្ជាប់ ការលោភលន់ដោយអំណាចនៃការជាប់ជំពាក់យ៉ាងខ្លាំង។ *ព្រោះមានឧបាទាន ជាបច្ច័យទើបមានភព។*

១០. **ភព ** ដំណើរនៃការកើត ឬសភាពនៃជីវិតដែលត្រូវត្រៀមទៅចាប់កំណើត។ *ព្រោះមានភព ជាបច្ច័យទើបមានជាតិ។*

១១. **ជាតិ** ការចាប់កំណើត ឬការកើតជាថ្មីនៃនាមនិងរូប។ *ព្រោះមានជាតិ ជាបច្ច័យទើបមានជរាមរណៈ។*

១២. **ជរាមរណ** ភាពចាស់ជរា សេចក្តីស្លាប់ សេចក្តីសោកសៅ ការខ្សឹកខ្សួល សេចក្តីទុក្ខកាយ ទុក្ខចិត្ត និងសេចក្តីចង្អៀតចង្អល់ចិត្តទាំងឡាយ ក៏កើតមានឡើងព្រមគ្នា។

#បដិច្ចសមុប្បាទ

#បដិច្ចសមុប្បាទ១២កង

#ព្រះពុទ្ធសាសនា

#អរិយសច្ច៤

#ហេតុនិងផល

#សង្សារវដ្ត

#អវិជ្ជា

#តណ្ហា

#ឧបាទាន

#មជ្ឈិមាបដិបទា