ពេលវេលាក្នុងពុទ្ធសាសនា (ជាពិសេសបែបបុរាណ/ហោរាសាស្ត្រ) ចែករំលែកដោយផ្អែកលើចលនាថ្ងៃរះ-លិច ជាជាងម៉ោងនាឡិកាទំនើប។ យាមត្រូវបានបែងចែកជា ៦-៨ យាមក្នុងមួយថ្ងៃយប់ (១យាម
៣-៤ ម៉ោង)។ ការកំណត់ពេលហៅទាក់ទងនឹងសកម្មភាពសាសនាដូចជា៖ ពេលព្រឹកព្រលឹម
(បដិបត្តិធម៌/សមាធិ) ពេលថ្ងៃត្រង់ (ឆាន់ភោជន) និងពេលល្ងាច/យប់
(ធ្វើវន្ទនកិច្ច/សមាធិ)។
ការកំណត់ពេលវេលាតាមបែបបុរាណក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា៖
- យាម៖ ក្នុង ២៤ ម៉ោង គេចែកជា ៦ ឬ ៨ យាម។ យាម១ ចាប់ពីថ្ងៃរះ រហូតដល់ថ្ងៃលិច គិតជាយាម ៤ (ព្រលប់) ដល់ភ្លឺ គិតជាយាម ៨។
- ខួប៖ ការរាប់អាយុគិតតាមខែដែលកើត រហូតវិលជុំវិញ ១២ ខែ។
- ឆ្នាំទាំង ១២៖ កំណត់តាមឆ្នាំ ជូត, ឆ្លូវ, ខាល, ... កុរ (មិនគិតតាមពុទ្ធសករាជ)។
- ក្បួនមហាសង្ក្រាន្ត៖ ប្រើសម្រាប់កំណត់ថ្ងៃ ម៉ោង នាទី ចូលឆ្នាំថ្មី (ថ្ងៃមហាចង្រ្កាន, វណបត, ឡើងស័ក)។
- ពេលប្រតិបត្តិសមាធិ៖ ពេលវេលាដែលល្អបំផុតគឺពេលព្រឹកព្រលឹម និងពេលយប់ស្ងាត់ (ពេលចរាចរណ៍ថយចុះ)។
ការកំណត់ពេលសម្រាប់បព្វជិត (ព្រះសង្ឃ)៖
- ចូលវស្សា៖ ចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃ ១រោច ខែអាសាឍ។
- ចេញវស្សា៖ ថ្ងៃ ១៥ កើត ខែអស្សុជ។
ការកំណត់ពេលហៅសកម្មភាព៖
- ពេលព្រឹក៖ ពេលវេលាដែលព្រះសង្ឃសូត្រធម៌ និងបិណ្ឌបាត។
- ពេលថ្ងៃត្រង់៖ ពេលវេលាឆាន់ចង្ហាន់ (មុនថ្ងៃត្រង់)។
- ពេលល្ងាច៖ ពេលវេលាសូត្រធម៌ធ្វើវន្ទនកិច្ច ឬសមាធិនៅវត្ត។
